Geschiedenis

Ontstaansgeschiedenis.

In de tijd van haar oprichting, in de tweede helft van de 18e eeuw, ontstonden naast de Sociëteit Standvastigheid (ref. 1, 2) vele andere sociëteiten in ons land. Het was de periode van de "Verlichting" en er bestond een duidelijke behoefte onder gelijkgezinden om zich te verenigen. Het was ook de tijd van groeiende tegenstellingen tussen met name de Prinsgezinden of Orangisten en de Patriotten.

Ook Delft had zijn aandeel in deze ontwikkelingen. Het is daarom niet verwonderlijk dat rond augustus 1781 een aantal Prinsgezinden, waaronder de ondertekenaars van het "Reglement der Sociëteit binnen Delft", de heren Aert van der Goes, J.M. Cau en Col. H. de Larrey, het idee lanceerden een sociëteit op te richten. Op 27 november van dat jaar werd vervolgens het dertig artikelen tellend reglement gearresteerd. Die datum wordt dan ook als geboortedatum van de huidige vereniging "Sociëteit Standvastigheid" aangehouden en die datum wordt jaarlijks herdacht. Een bestuur werd gevormd en als eerste vier Directeuren of Commissarissen traden de eerder genoemde drie heren plus een Secretaris/ Penningmeester, de heer F.G. Maizonnet, op. 

Op 1 december 1781 werd de "Heeren-Sociëteit binnen Delft" in één van de vertrekken van het gebouw Den Doele (i.e. de Doelen) geopend en traden 43 militaire en 26 burgerlijke leden toe tot respectievelijk de militaire en "politicque" kamer van de Sociëteit. Onder hen bevonden zich representanten van de regentenklasse, de adel en de gegoede burgerij. De militaire leden, officieren, waren met name afkomstig uit het Delftse Garnizoen, waar toen de twee bataljons "Erfprins van Oranje" deel van uit maakten. 

Niet zo zeer de stand waaruit men kwam maar de politieke gezindte was in die begindagen een ballotage criterium voor toelating als lid van onze Sociëteit. Zowel de oprichters als de eerste leden kwamen dan ook uit de groep van Oranjegezinde Delvenaren; vandaar dat de Sociëteit in de wandeling ook wel Oranje-Sociëteit genoemd werd. Officieel te boek stond de sociëteit echter onder de naam "Sociëteit binnen Delft". 

De naam "Sociëteit Standvastigheid" is vermoedelijk ontstaan ten tijde van de Franse overheersing, dus na 1795, toen de Sociëteit op bevel van het Administratief Bestuur van Holland een aantal jaren gesloten was, maar de banden tussen de leden hecht bleven en men duidelijk wilde maken dat de leden trouw aan Oranje bleven en geen Patriotten onder zich duldden; men bleef standvastig!

Na huisvesting in Den Doele kwam de Sociëteit uiteindelijk via een pand aan de Hippolytusbuurt, dat in 1784 aangekocht werd en via het pand aan de Oude Delft 123 dat in 1803 aangekocht werd, in 1953 terecht in het pand aan de Phoenixstraat 9, dat men had laten bouwen in de tuin van het voormalig eigendom aan de O.D. 123. 

Voor zover is vast te stellen, is Sociëteit Standvastigheid op vijf na de oudste, nog bestaande Sociëteit van ons land. Contacten met andere Sociëteiten vinden plaats binnen het verband van de Contactraad Nederlandse Sociëteiten (CNS).

 

Doelstelling van de Sociëteit.

Tot op de dag van vandaag is de doelstelling van de vereniging "Sociëteit Standvastigheid" dezelfde gebleven, namelijk "het leggen van maatschappelijke contacten en het bevorderen van het gezelligheidsverkeer tussen haar leden". De vereniging tracht dit doel te bereiken door een sociëteit in Delft te exploiteren en de nodige accommodatie in stand te houden. Binnen de Sociëteit zijn acht Kegelclubs en een Biljartclub actief, die gebruik maken van de daar aanwezige kegelbanen en het biljart.

Daarnaast vinden het sociëteren, waaronder de regelmatig te houden borrel en maaltijd, en de jaarlijks terugkerende evenementen zoals de Nieuwjaarsreceptie, de Koningsborrel en de Dies Natalis plaats in de Grote of Sociëteitszaal. De Sociëteit is alleen toegankelijk voor leden en biedt tevens onderdak aan een aantal gastgebruikers, waaronder een Delftse Rotary en Lions Club.

In 2006 werd een volledige renovatie van het sociëteitsgebouw aan de Phoenixstraat voltooid.

Om de toegankelijkheid naar de Sociëteitszaal te verhogen, werd een lift geinstalleerd. Audiovisuele hulpmiddelen voor het houden van lezingen werden op de nieuwste stand van de techniek gebracht.


Voorwaarden lidmaatschap

De tijd is lang voorbij dat door ballotage alleen Prinsgezinden lid van Sociëteit Standvastigheid konden worden. De tradities van weleer worden in stand gehouden en zo kan op voordracht van twee leden in principe elke ingezetene van Delft of een andere gemeente, man of vrouw, voor het lidmaatschap voorgedragen worden. Indien een of meer leden het verlangen daartoe schriftelijk kenbaar maken, vindt ballotage plaats. De levensbeschouwelijke visie en/of politieke geaardheid spelen hierbij geen rol meer.


Tegenwoordig is het ledental, dat zich rond de 150 beweegt, opgebouwd uit zowel mannen (ca. 65 % van het ledenaantal) als vrouwen. Zij tonen een grote betrokkenheid bij het sociëteitsleven.


Dr. W.J. Kolkert, oud-voorzitter bestuur Sociëteit Standvastigheid.

 

_________________________

Referenties:

1. “Sociëteit Standvastigheid Delft 1781 - 1881”, Delft, juli 1881, GAD 15311.
2. Inventaris Archief Sociëteit Standvastigheid 1781 – 2005, Archief Delft, toegangsnr. 365.



         Leden der Sociëteit te Delft sinds de oprichting op 1 december 1781

  leden soc.oprichting in 178JPG    
 Voor vervolg historische ledenlijsten klik op onderstaande link


      
Ledenlijst vanaf Soc. 1791 
Vervolglijst 1 sinds 1832
Vervolglijst 2 Soc. Standvastigheid
vervolglijst 3
vervolglijst 4
vervolglijst 5